Przy zwolnieniach grupowych odprawa wynosi od jednego do trzech miesięcznych wynagrodzeń. Jej wysokość zależy od stażu pracy u danego pracodawcy, ale nie może przekroczyć 15-krotności minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu rozwiązania umowy.
Ile wynosi odprawa przy zwolnieniach grupowych?
| Staż pracy u danego pracodawcy | Wysokość odprawy | Przelicznik wynagrodzenia |
|---|---|---|
| Poniżej 2 lat | Jednomiesięczna | 1 miesięczne wynagrodzenie |
| Od 2 do 8 lat | Dwumiesięczna | 2 miesięczne wynagrodzenia |
| Powyżej 8 lat | Trzymiesięczna | 3 miesięczne wynagrodzenia |
Odprawa pieniężna przysługuje pracownikowi, którego umowa została rozwiązana z przyczyn niedotyczących pracownika. Podstawę prawną stanowi ustawa z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.
Ustawowa odprawa jest ograniczona. Nawet jeśli wyliczenie według miesięcznego wynagrodzenia daje wyższą kwotę, świadczenie nie może przekroczyć 15-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w dniu rozwiązania stosunku pracy. Ponieważ płaca minimalna może się zmieniać, limit ustala się według stawki aktualnej w dniu zakończenia zatrudnienia.
Jak ustala się staż pracy do odprawy?
Staż wpływający na wysokość odprawy ustala się według okresu zatrudnienia u danego pracodawcy. Sposób obliczenia samej odprawy odpowiada zasadom stosowanym przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Znaczenie ma więc nie tylko liczba miesięcy zatrudnienia, lecz także prawidłowe ustalenie podstawy wynagrodzenia.
Do stażu mogą zostać zaliczone między innymi:
- Okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u danego pracodawcy.
- Okresy zatrudnienia u poprzedniego pracodawcy, jeżeli doszło do przejścia zakładu pracy lub jego części na podstawie art. 231 Kodeksu pracy.
- Okresy zatrudnienia przejęte przez następcę prawnego na podstawie odrębnych przepisów.
- Okresy wykonywania umowy zlecenia lub prowadzenia działalności gospodarczej na rzecz tego samego podmiotu, jeżeli spełnione są warunki z art. 3021 Kodeksu pracy.
Nowe zasady dotyczące wliczania do stażu okresów wykonywania zlecenia i działalności gospodarczej wchodzą w życie etapami. Od 1 stycznia 2026 r. stosują je pracodawcy będący jednostkami sektora finansów publicznych, a od 1 maja 2026 r. pozostali pracodawcy. W praktyce okres B2B lub zlecenia musi dotyczyć wykonywania pracy na rzecz tego samego podmiotu, który później zatrudnił pracownika na umowę o pracę.
Przykładowo, osoba pracująca wcześniej na zleceniu, a następnie zatrudniona przez tę samą firmę na etacie, może po wejściu w życie właściwych przepisów przekroczyć próg dwóch albo ośmiu lat stażu. Wtedy odprawa będzie liczona według wyższego mnożnika.
Czy odprawa przysługuje przy zwolnieniu jednej osoby?
Tak. Odprawa nie dotyczy wyłącznie zwolnień grupowych w ścisłym znaczeniu. Przysługuje także przy zwolnieniu indywidualnym z przyczyn niedotyczących pracownika, jeżeli pracodawca zatrudnia co najmniej 20 pracowników.
Zwolnienie indywidualne występuje wtedy, gdy pracodawca rozwiązuje umowę z mniejszą liczbą osób, niż wynika z progów zwolnienia grupowego, ale przyczyna leży po stronie zakładu pracy, a nie pracownika. Może chodzić na przykład o likwidację stanowiska, reorganizację albo przyczyny ekonomiczne.
W takim przypadku odprawa jest obowiązkowa i ustala się ją na tych samych zasadach jak przy zwolnieniach grupowych. Warunek zatrudniania co najmniej 20 pracowników odnosi się do pracodawcy objętego ustawą. Podmiot zatrudniający mniej niż 20 osób co do zasady nie wypłaca odprawy na podstawie tej ustawy.
Czy firma może wypłacić wyższą odprawę?
Tak. Kwoty wynikające z ustawy są minimalnym standardem. Regulamin wynagradzania, układ zbiorowy pracy, porozumienie zbiorowe albo indywidualne ustalenia mogą przewidywać korzystniejsze świadczenia. Trzeba jednak sprawdzić, czy wyższa odprawa nie podlega ograniczeniu ustawowym do 15-krotności minimalnego wynagrodzenia.
