Strona główna  /  Prawo pracy  /  Czy regulamin pracy jest obowiązkowy?

Czy regulamin pracy jest obowiązkowy?

Prawo pracy
Praca w biurze

Regulamin pracy jest obowiązkowy przede wszystkim u pracodawcy zatrudniającego co najmniej 50 pracowników na podstawie umowy o pracę. Przy zatrudnieniu od 20 do 49 osób obowiązek powstaje na wniosek zakładowej organizacji związkowej, a przy mniejszej liczbie pracowników dokument jest fakultatywny.

Od ilu pracowników regulamin pracy jest obowiązkowy?

Podstawę prawną stanowi art. 104 Kodeksu pracy. Regulamin pracy określa organizację i porządek w procesie pracy oraz związane z tym prawa i obowiązki pracodawcy i pracowników.

Przy ustalaniu progu bierze się pod uwagę osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę. Do limitu nie wlicza się zleceniobiorców, wykonawców umów o dzieło ani innych osób pracujących na podstawie umów cywilnoprawnych. Liczba etatów nie zmienia sposobu liczenia, ponieważ znaczenie ma liczba pracowników, a nie łączny wymiar ich czasu pracy.

Liczba pracowników na umowę o pracę Status regulaminu Kiedy powstaje obowiązek?
Poniżej 20 Fakultatywny Pracodawca może wprowadzić regulamin dobrowolnie.
Od 20 do 49 Na wniosek związku zawodowego Obowiązek powstaje, gdy zakładowa organizacja związkowa wystąpi z wnioskiem.
50 i więcej Obowiązkowy Pracodawca powinien wprowadzić regulamin, chyba że działa układ zbiorowy pracy obejmujący tę materię.

Pracodawca zatrudniający mniej niż 50 pracowników może przyjąć regulamin dobrowolnie. W mniejszej firmie dokument może uporządkować zasady dotyczące czasu pracy, obecności, bezpieczeństwa i obowiązków pracowników, ale jego wprowadzenie nie wynika wtedy bezpośrednio z ustawowego progu.

Kiedy regulamin nie jest potrzebny mimo osiągnięcia progu?

Regulaminu pracy nie trzeba wprowadzać, jeżeli u pracodawcy obowiązuje zakładowy albo ponadzakładowy układ zbiorowy pracy, a jego postanowienia regulują kwestie odpowiadające treści regulaminu. Układ pełni wtedy funkcję aktu regulującego organizację i porządek pracy.

Spadek zatrudnienia poniżej 50 pracowników nie powoduje automatycznego wygaśnięcia obowiązującego regulaminu. Dokument nadal wiąże pracodawcę i pracowników, dopóki nie zostanie formalnie uchylony. Samo zmniejszenie liczby osób zatrudnionych nie wystarcza do zaprzestania jego stosowania.

Jak wprowadzić regulamin pracy?

Procedura zależy przede wszystkim od tego, czy u pracodawcy działa zakładowa organizacja związkowa. Regulamin ustala pracodawca, ale w obecności organizacji związkowej musi zostać z nią uzgodniony zgodnie z art. 1042 Kodeksu pracy.

Wprowadzenie albo zmiana regulaminu przebiega zasadniczo w następujących etapach:

  1. Przygotowanie projektu – pracodawca opracowuje treść zgodną z Kodeksem pracy i warunkami organizacyjnymi zakładu.
  2. Uzgodnienia ze związkiem zawodowym – jeżeli działa zakładowa organizacja związkowa, pracodawca przedstawia jej projekt i prowadzi uzgodnienia. Gdy działa kilka organizacji, powinny przedstawić wspólne stanowisko.
  3. Upływ terminu na stanowisko związków – organizacje mają 30 dni na przedstawienie wspólnie uzgodnionego stanowiska, licząc od przekazania projektu. Jeżeli nie dojdzie do uzgodnienia, pracodawca może ustalić regulamin samodzielnie po rozpatrzeniu stanowisk organizacji.
  4. Podanie regulaminu do wiadomości pracowników – pracodawca udostępnia dokument w sposób przyjęty w zakładzie, na przykład elektronicznie, na tablicy ogłoszeń albo w formie papierowej.
  5. Wejście w życie – regulamin zaczyna obowiązywać po upływie 2 tygodni od dnia podania go do wiadomości pracowników.

Nowego pracownika należy zapoznać z regulaminem przed dopuszczeniem go do pracy. Pracodawca powinien także zadbać o potwierdzenie tego faktu w dokumentacji pracowniczej.

Co powinien zawierać regulamin pracy?

Zakres regulaminu wynika przede wszystkim z art. 1041 Kodeksu pracy. Dokument powinien obejmować najważniejsze zasady organizacji pracy, czasu pracy oraz bezpieczeństwa. W szczególności należy w nim określić:

  • organizację pracy oraz warunki przebywania na terenie zakładu pracy w czasie pracy i po jej zakończeniu
  • systemy i rozkłady czasu pracy oraz przyjęte okresy rozliczeniowe
  • porę nocną oraz termin, miejsce, czas i częstotliwość wypłaty wynagrodzenia
  • zasady wyposażania pracowników w narzędzia, materiały, odzież i obuwie robocze oraz środki ochrony indywidualnej
  • obowiązki dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej, w tym sposób informowania o ryzyku zawodowym
  • sposób potwierdzania przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności
  • wykazy prac wzbronionych pracownikom młodocianym oraz kobietom, jeżeli mają zastosowanie w danym zakładzie
  • rodzaje kar porządkowych i zasady odpowiedzialności porządkowej pracowników

Regulamin nie może pogarszać sytuacji pracowników w porównaniu z przepisami Kodeksu pracy, innych ustaw, aktów wykonawczych ani układów zbiorowych. Może natomiast doprecyzowywać zasady obowiązujące w konkretnym zakładzie.

Co grozi za brak regulaminu pracy?

Brak regulaminu u pracodawcy, który miał obowiązek go wprowadzić, może zostać uznany za wykroczenie przeciwko prawom pracownika. Zgodnie z przepisami grozi za nie grzywna od 1 000 do 30 000 zł.

Dlatego pracodawca powinien ocenić nie tylko aktualną liczbę osób zatrudnionych na umowę o pracę, lecz także to, czy obowiązuje układ zbiorowy oraz czy wcześniej przyjęty regulamin został formalnie uchylony. W praktyce sama zmiana liczby pracowników nie usuwa obowiązującego dokumentu.


Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W przypadku sporu lub wątpliwości dotyczących obowiązku wprowadzenia regulaminu warto skonsultować dokumentację z prawnikiem prawa pracy.

Redakcja artimperium.pl

ArtImperium to poradnik z zakresu prawa pracy i spraw pracowniczych. Wyjaśniamy zasady zawierania umów, rozliczania czasu pracy i wypłaty wynagrodzeń, a także obowiązki związane z medycyną pracy. Podpowiadamy, jak przebiega rekrutacja i jakie prawa mają pracownik i pracodawca w typowych sytuacjach. Treści mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?