Strona główna  /  Prawo pracy  /  Kto ustala okoliczności oraz przyczyny wypadku przy pracy?

✦ AI

Kto ustala okoliczności oraz przyczyny wypadku przy pracy?

Prawo pracy
Drewniane biurko z otwartą teczką, okularami, długopisem i listą kontrolną w biurze

Za ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy odpowiada pracodawca. W tym celu niezwłocznie powołuje zespół powypadkowy, który bada zdarzenie i sporządza protokół powypadkowy. Obowiązek wynika z Kodeksu pracy oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy.

Kto odpowiada za ustalenie okoliczności wypadku?

Pracodawca nie prowadzi postępowania wyłącznie według własnego uznania. Realizuje obowiązek za pośrednictwem zespołu powypadkowego, który ustala przebieg zdarzenia, jego przyczyny oraz okoliczności mające znaczenie dla oceny, czy doszło do wypadku przy pracy. Zespół sporządza następnie protokół, a pracodawca go zatwierdza.

Obowiązek pracodawcy obejmuje także zabezpieczenie miejsca zdarzenia, zapewnienie pomocy poszkodowanemu, zebranie informacji od świadków i podjęcie działań ograniczających ryzyko podobnych wypadków w przyszłości.

Kto wchodzi w skład zespołu powypadkowego?

Zgodnie z zasadą określoną w rozporządzeniu z 1 lipca 2009 r. zespół powypadkowy ma skład dwuosobowy. Standardowo tworzą go pracownik służby bezpieczeństwa i higieny pracy oraz społeczny inspektor pracy. Przepisy przewidują jednak inne rozwiązania, gdy w zakładzie nie ma takich osób lub pracodawca zatrudnia niewielu pracowników.

Skład zespołu może wyglądać następująco:

  • Standardowy skład – pracownik służby BHP oraz społeczny inspektor pracy.
  • Brak służby BHP – pracodawca, pracownik zatrudniony przy innej pracy, któremu powierzono zadania służby BHP, albo specjalista spoza zakładu pracy.
  • Brak społecznej inspekcji pracy – przedstawiciel pracowników posiadający aktualne zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie BHP.
  • Mała liczba pracowników – pracodawca oraz specjalista spoza zakładu pracy, jeżeli nie można utworzyć zespołu w zwykłym składzie dwuosobowym.

Urlop lub czasowa nieobecność pracownika służby BHP nie uzasadnia automatycznie wstrzymania postępowania. Pracodawca powinien dobrać skład zespołu tak, aby możliwe było rozpoczęcie ustaleń bez zbędnej zwłoki. Opóźnienie może utrudnić zabezpieczenie dowodów, odtworzenie przebiegu zdarzenia i sprawne sporządzenie dokumentacji.

Pracownik tymczasowy – kto prowadzi postępowanie?

Przy pracy tymczasowej trzeba rozróżnić dwa podmioty. Agencja pracy tymczasowej jest formalnym pracodawcą, natomiast pracodawca użytkownik organizuje pracę i kieruje pracownikiem w zakładzie, w którym doszło do zdarzenia.

Okoliczności i przyczyny wypadku pracownika tymczasowego ustala zespół powołany przez pracodawcę użytkownika. To ten podmiot ma dostęp do miejsca wypadku, świadków, dokumentacji stanowiska i informacji o organizacji pracy. Przygotowaną dokumentację przekazuje następnie agencji pracy tymczasowej.

Czynność Pracodawca użytkownik Agencja pracy tymczasowej
Zabezpieczenie miejsca wypadku Wykonuje czynność na miejscu zdarzenia. Otrzymuje informację o wypadku.
Powołanie zespołu Powołuje zespół powypadkowy. Współpracuje przy przekazaniu informacji i dokumentów.
Ustalenie przyczyn i sporządzenie dokumentacji Zespół ustala przebieg zdarzenia i sporządza dokumentację. Zapoznaje się z przekazanymi materiałami.
Zatwierdzenie protokołu Przekazuje protokół agencji. Jako formalny pracodawca zatwierdza protokół.

Agencja prowadzi także rejestr wypadków dotyczących swoich pracowników i wykonuje formalne czynności związane z dalszym przekazaniem dokumentów. Nie oznacza to jednak, że to agencja prowadzi ustalenia na miejscu zdarzenia. Za tę część postępowania odpowiada pracodawca użytkownik.

W przypadku osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą oraz niektórych innych grup ubezpieczonych okoliczności wypadku ustala ZUS. Zakład ocenia wtedy, czy zdarzenie może zostać uznane za wypadek przy pracy na potrzeby świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego.

Dlaczego zespół powinien działać niezwłocznie?

Niezwłoczne przystąpienie do ustalania okoliczności i przyczyn wypadku jest wymogiem prawnym. Pracodawca nie powinien odkładać powołania zespołu do powrotu jedynego specjalisty BHP z urlopu, jeżeli może zorganizować postępowanie w innym dopuszczalnym składzie.

Zwłoka może doprowadzić do zatarcia śladów, utraty istotnych informacji od świadków oraz problemów z terminowym przygotowaniem dokumentacji potrzebnej do oceny uprawnień poszkodowanego. Sam brak dostępności konkretnego pracownika co do zasady nie wystarcza, aby usprawiedliwić opóźnienie.

Najkrócej: przy zwykłym zatrudnieniu postępowanie prowadzi zespół powołany przez pracodawcę. Przy pracy tymczasowej zespół powołuje pracodawca użytkownik, ale protokół zatwierdza agencja pracy tymczasowej jako formalny pracodawca.

Redakcja artimperium.pl

ArtImperium to poradnik z zakresu prawa pracy i spraw pracowniczych. Wyjaśniamy zasady zawierania umów, rozliczania czasu pracy i wypłaty wynagrodzeń, a także obowiązki związane z medycyną pracy. Podpowiadamy, jak przebiega rekrutacja i jakie prawa mają pracownik i pracodawca w typowych sytuacjach. Treści mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?