Wniosek o urlop opiekuńczy należy złożyć pracodawcy nie później niż 1 dzień przed planowanym rozpoczęciem urlopu. Urlop przysługuje pracownikowi w wymiarze 5 dni w roku kalendarzowym. Jest niepłatny, ale okres jego wykorzystania wlicza się do okresu zatrudnienia.
Kiedy zgłosić urlop opiekuńczy?
Termin określony w art. 1731 Kodeksu pracy jest sztywny. Wniosek musi trafić do pracodawcy w terminie nie krótszym niż jeden dzień przed rozpoczęciem urlopu. Oznacza to, że złożenie dokumentu dopiero w dniu, w którym pracownik chce rozpocząć wolne, może być podstawą odmowy.
Urlop można wykorzystać jednorazowo albo podzielić na pojedyncze dni. Limit 5 dni dotyczy całego roku kalendarzowego i wszystkich osób, nad którymi pracownik sprawuje opiekę lub którym udziela wsparcia. Niewykorzystane dni nie przechodzą na kolejny rok.
Jak złożyć wniosek o urlop opiekuńczy?
Wniosek składa się w formie papierowej albo elektronicznej. Najbezpieczniej wysłać go kanałem przyjętym w zakładzie pracy i zachować potwierdzenie przekazania dokumentu. Procedura obejmuje następujące kroki:
- Złóż wniosek co najmniej jeden dzień przed pierwszym dniem urlopu.
- Wskaż okres, w którym chcesz korzystać z urlopu.
- Podaj dane osoby wymagającej opieki lub wsparcia.
- Opisz przyczynę udzielenia urlopu, odnosząc ją do poważnych względów medycznych.
We wniosku powinny znaleźć się następujące informacje dotyczące osoby, której dotyczy urlop:
- imię i nazwisko osoby wymagającej opieki lub wsparcia,
- stopień pokrewieństwa, jeżeli jest członkiem rodziny wskazanym w przepisach,
- adres zamieszkania, jeżeli jest to osoba spoza tego kręgu, ale mieszka z pracownikiem w tym samym gospodarstwie domowym,
- przyczyna konieczności zapewnienia opieki lub wsparcia, na przykład pogorszenie stanu zdrowia.
Do wniosku nie trzeba dołączać zaświadczenia lekarskiego dotyczącego osoby, którą pracownik się opiekuje. Sam wniosek musi jednak zawierać wymagane dane oraz przyczynę korzystania z urlopu. Urlop opiekuńczy przysługuje osobom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę, a nie zleceniobiorcom ani osobom prowadzącym działalność gospodarczą.
Czy pracodawca może odmówić?
Pracodawca nie może dowolnie odmówić urlopu, jeżeli pracownik spełnia warunki ustawowe i prawidłowo złożył wniosek. Odmowa może być uzasadniona uchybieniami formalnymi, w szczególności gdy:
- wniosek został złożony dopiero w dniu rozpoczęcia urlopu,
- nie wskazano imienia i nazwiska osoby wymagającej opieki lub wsparcia,
- brakuje stopnia pokrewieństwa albo adresu wspólnego zamieszkania, zależnie od sytuacji,
- wniosek nie zawiera przyczyny konieczności zapewnienia opieki lub wsparcia.
Pracodawca może sprawdzić, czy wniosek zawiera wymagane informacje, ale przepisy nie przewidują obowiązku dołączania dokumentacji medycznej osoby, której dotyczy urlop.
Uwaga na pomylenie uprawnień. Urlop opiekuńczy to 5 bezpłatnych dni na zapewnienie osobistej opieki lub wsparcia członkowi rodziny albo osobie mieszkającej z pracownikiem. Inne uprawnienie wynika z art. 188 Kodeksu pracy. Jest to zwolnienie na opiekę nad dzieckiem do 14 lat w wymiarze 2 dni albo 16 godzin rocznie, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Te rozwiązania mają różne przesłanki i nie zastępują się wzajemnie.
Najważniejsze jest więc zachowanie terminu: wniosek o urlop opiekuńczy złóż co najmniej 1 dzień przed planowanym wolnym, w wymaganej formie i z kompletem danych.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej.
