Czym różni się gwarancja od rękojmi w praktyce?
Czym różni się gwarancja od rękojmi w praktyce? Jeśli kupujesz mieszkanie, zlecasz roboty budowlane albo odbierasz dom, znajomość tych dwóch form ochrony pomaga właściwie zgłosić wadę i wybrać korzystne roszczenie.
Rękojmia – ustawowa odpowiedzialność za wady
Rękojmia wynika bezpośrednio z przepisów prawa. Przy robotach budowlanych wykonawca odpowiada za niezgodność obiektu z umową, projektem oraz zasadami wiedzy technicznej. Odpowiedzialność ta co do zasady nie zależy od winy wykonawcy ani od powstania dodatkowej szkody.
Wadą może być między innymi przeciekający dach, nieszczelne okno, pękająca posadzka albo nieprawidłowo działająca instalacja. Problem występuje także wtedy, gdy obiekt nie nadaje się do uzgodnionego celu lub został wydany w stanie niezupełnym. Nieprawidłowy montaż urządzeń również może stanowić wadę, jeśli za wykonanie tych prac odpowiadał wykonawca.
W ramach rękojmi inwestor może domagać się:
- usunięcia wady w rozsądnym terminie,
- obniżenia wynagrodzenia,
- odstąpienia od umowy, gdy wada ma istotny charakter.
Przy obiekcie budowlanym okres odpowiedzialności rękojmianej jest długi i wynosi zasadniczo pięć lat od wydania obiektu. Roszczenie o naprawę wady przedawnia się co do zasady po roku od jej stwierdzenia. Konsument może korzystać z szerszej ochrony, a ograniczenie lub wyłączenie rękojmi nie działa, gdy wykonawca podstępnie zataił wadę.
Gwarancja – dobrowolne zobowiązanie wykonawcy
Gwarancja nie powstaje automatycznie. Obowiązuje tylko wtedy, gdy wykonawca, deweloper, producent albo inny gwarant złożył oświadczenie określające zakres ochrony. Dokument może przewidywać naprawę, wymianę elementu, zwrot ceny lub inne świadczenie.
Warunki gwarancji ustalają strony. Warto sprawdzić, czego dotyczy ochrona, jak długo trwa oraz jakie usterki zostały wyłączone. Znaczenie ma także sposób zgłoszenia, wymagane dokumenty i termin reakcji gwaranta – pominięcie ustalonej procedury może utrudnić dochodzenie roszczeń.
Przed podpisaniem umowy lub odbiorem obiektu dobrze przeanalizować:
- elementy objęte gwarancją, w tym instalacje i urządzenia,
- termin rozpoczęcia oraz zakończenia ochrony,
- warunki utrzymania gwarancji,
- termin i sposób usunięcia zgłoszonej wady.
Gwarancja może znajdować się w umowie albo w osobnym dokumencie. Jeżeli nie określono w niej terminu wykonania obowiązku, zastosowanie mogą znaleźć reguły wynikające z przepisów o gwarancji przy sprzedaży, dostosowane do charakteru robót budowlanych. Przy dużych pracach naprawa powinna uwzględniać zakres usterki i techniczną możliwość jej usunięcia.
Rękojmia a gwarancja – co wybrać?
Inwestor może korzystać z rękojmi niezależnie od gwarancji. Jeżeli gwarancja została udzielona, wybór trybu zależy od rodzaju wady, treści dokumentu oraz oczekiwanego rozwiązania. Rękojmia często daje szersze możliwości, ponieważ wynika z ustawy i nie zależy wyłącznie od zapisów przygotowanych przez gwaranta.
Gwarancja bywa wygodniejsza przy usterkach dotyczących konkretnego urządzenia albo instalacji. Może wskazywać krótką ścieżkę zgłoszenia i obowiązek naprawy przez serwis. Trzeba jednak uważać na wyłączenia dotyczące ingerencji osób trzecich, braku przeglądów lub niewłaściwego użytkowania.
Przy wyborze podstawy roszczenia znaczenie mają także dokumenty:
- umowa o roboty budowlane lub umowa deweloperska,
- protokół odbioru i dokumentacja techniczna,
- oświadczenie gwarancyjne,
- zdjęcia, opinie specjalistów oraz korespondencja z wykonawcą.
Jak zgłosić wadę wykonawcy?
Zgłoszenie powinno mieć formę pozwalającą potwierdzić jego wysłanie i treść. Opisz dokładnie miejsce występowania problemu, sposób jego ujawnienia oraz wpływ na korzystanie z obiektu. Dołącz zdjęcia, protokół odbioru i inne materiały, które pokazują stan prac.
Nie zlecaj naprawy innej firmie bez wcześniejszego zabezpieczenia dowodów i umożliwienia wykonawcy zajęcia stanowiska. W niektórych sytuacjach samodzielne usunięcie usterki może utrudnić ustalenie jej przyczyny. Jeżeli spór narasta, pomocne bywają oględziny rzeczoznawcy, mediacja albo konsultacja z prawnikiem.
W zgłoszeniu warto jasno wskazać:
- czy korzystasz z rękojmi, czy z gwarancji,
- jakiego działania oczekujesz,
- gdzie i kiedy ujawniła się wada,
- jaki termin na odpowiedź wynika z umowy lub dokumentu gwarancyjnego.
Odbiór obiektu nie pozbawia inwestora ochrony przed wadami ujawnionymi później. Protokół odbioru powinien jednak rzetelnie opisywać zauważone usterki, ponieważ późniejsze dochodzenie roszczeń może wymagać wykazania, kiedy i w jakich okolicznościach problem się pojawił.
Artykuł powstał przy współpracy z egielda.com.pl.
Artykuł sponsorowany