Przy rencie z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 1 września do 30 listopada 2026 r. można osiągać do 6463,20 zł brutto miesięcznie bez zmniejszenia świadczenia. Przychód powyżej tej kwoty, ale nie wyższy niż 12 003,10 zł brutto, może zmniejszyć rentę. Przekroczenie 12 003,10 zł brutto oznacza zawieszenie wypłaty. Limity zmieniają się co kwartał, ponieważ zależą od przeciętnego wynagrodzenia ogłaszanego przez Prezesa GUS.
Ile można dorobić przy częściowej niezdolności do pracy?
W okresie od 1 września do 30 listopada 2026 r. niższa graniczna kwota przychodu wynosi 6463,20 zł brutto. Jest to 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za II kwartał 2026 r. Przychód do tej wysokości nie powinien wpłynąć na kwotę renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.
Wyższa granica wynosi 12 003,10 zł brutto, czyli 130% przeciętnego wynagrodzenia. Po jej przekroczeniu ZUS może zawiesić wypłatę renty. Kwoty dotyczą przychodu miesięcznego i obowiązują tylko we wskazanym kwartale.
Progi przychodu i wpływ na rentę
Poniższa tabela pokazuje, jak wysokość miesięcznego przychodu wpływa na rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy:
| Poziom przychodu miesięcznego | Skutek dla renty |
|---|---|
| Do 6463,20 zł brutto | Brak zmniejszenia lub zawieszenia świadczenia |
| Powyżej 6463,20 zł do 12 003,10 zł brutto | Zmniejszenie renty o kwotę przekroczenia, z uwzględnieniem maksymalnego limitu zmniejszenia |
| Powyżej 12 003,10 zł brutto | Zawieszenie wypłaty renty |
Jak działa zmniejszenie renty?
Jeżeli przychód przekroczy 6463,20 zł, ZUS oblicza różnicę między uzyskanym przychodem a niższą graniczną kwotą. O tę różnicę może zmniejszyć rentę. Obniżenie nie może jednak przekroczyć ustawowej kwoty maksymalnego zmniejszenia.
Od 1 marca 2026 r. maksymalne zmniejszenie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy wynosi 742,10 zł miesięcznie. Przykładowo, jeżeli przychód przekroczy niższy limit o 300 zł, renta może zostać zmniejszona o 300 zł. Jeżeli przekroczenie wyniesie 1000 zł, zmniejszenie nie powinno przekroczyć 742,10 zł.
Limity odnoszą się przede wszystkim do przychodów z pracy lub działalności, od których istnieje obowiązek ubezpieczeń społecznych. Mogą obejmować między innymi wynagrodzenie z umowy o pracę, umowy zlecenia, działalności gospodarczej oraz niektóre świadczenia związane z zatrudnieniem.
Niepoinformowanie ZUS o podjęciu pracy lub uzyskiwanym przychodzie może skutkować żądaniem zwrotu nienależnie pobranych świadczeń nawet za trzy lata wstecz. Jeżeli przychód został zgłoszony, rozliczenie nadpłaty co do zasady obejmuje krótszy okres wskazany przez ZUS.
Kto może dorabiać bez limitów?
Limity dotyczą głównie osób pobierających rentę lub wcześniejszą emeryturę, które nie osiągnęły powszechnego wieku emerytalnego. Niektóre grupy mogą jednak osiągać przychody bez zmniejszenia albo zawieszenia świadczenia:
- Osoby pobierające emeryturę po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego, czyli 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn.
- Renciści pobierający rentę inwalidy wojennego lub wojskowego, jeżeli niezdolność do pracy pozostaje w związku ze służbą wojskową.
- Osoby pobierające rentę rodzinną po inwalidzie wojennym lub wojskowym, jeżeli świadczenie pozostaje związane z jego służbą.
- Osoby pobierające rentę rodzinną korzystniejszą kwotowo od emerytury ustalonej po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego.
Wyjątek dotyczy emerytów, którym ZUS podwyższył wyliczoną emeryturę do kwoty minimalnej. Jeżeli ich przychód przekroczy wysokość dopłaty do minimum, emerytura może być wypłacana bez tego podwyższenia. Od 1 marca 2026 r. najniższa emerytura wynosi 1978,49 zł brutto.
Jak zgłosić dorabianie do ZUS?
Osoba objęta limitami powinna zgłosić ZUS podjęcie pracy i przewidywaną wysokość przychodu. Można zrobić to w kilku krokach:
- Wypełnij formularz EROP, czyli oświadczenie o osiąganiu przychodu.
- Dołącz zaświadczenie od pracodawcy albo własne oświadczenie, jeżeli samodzielnie opłacasz składki, na przykład w ramach działalności gospodarczej.
- Przekaż dokumenty do oddziału ZUS wypłacającego rentę, osobiście, pocztą albo elektronicznie przez portal eZUS.
- Do końca lutego następnego roku przekaż informację o przychodzie osiągniętym w poprzednim roku kalendarzowym.
ZUS może rozliczyć przychód miesięcznie albo rocznie. Gdy przychody w poszczególnych miesiącach znacznie się różnią, rozliczenie roczne może okazać się korzystniejsze. Przy kilku umowach lub różnych źródłach przychodu warto przed złożeniem dokumentów ustalić w ZUS, jakie kwoty należy wykazać.
Najważniejsza zasada jest prosta: do 6463,20 zł brutto miesięcznie renta pozostaje bez zmniejszenia, przedział między 6463,20 zł a 12 003,10 zł może obniżyć jej wysokość, a przekroczenie wyższej granicy może spowodować zawieszenie wypłaty. Przed rozpoczęciem pracy sprawdź jednak aktualny komunikat ZUS, ponieważ progi zmieniają się co trzy miesiące.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie należy sprawdzić aktualne komunikaty ZUS oraz przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
