Nie ma ustawowego terminu, który nakazywałby wykonywać badania sanitarno-epidemiologiczne co rok albo co dwa lata. O terminie kolejnego badania decyduje lekarz medycyny pracy, uwzględniając rodzaj wykonywanej pracy, ryzyko zawodowe oraz stan zdrowia pracownika.
Od czego zależy ważność orzeczenia?
Podstawą dopuszczenia do pracy jest orzeczenie lekarskie do celów sanitarno-epidemiologicznych. Lekarz ocenia, czy dana osoba może wykonywać obowiązki, przy których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.
Przepisy, w tym Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, nie wskazują jednej, stałej częstotliwości powtarzania badań. Orzeczenie zachowuje aktualność, dopóki nie pojawią się przesłanki do ponownej oceny. Znaczenie mają między innymi:
- rodzaj stanowiska i zakres wykonywanych obowiązków,
- ryzyko kontaktu z żywnością, wodą, lekami lub innymi osobami,
- zmiana miejsca pracy albo pracodawcy,
- zmiana zakresu obowiązków lub stanowiska,
- wystąpienie objawów albo podejrzenie zakażenia.
Przy zmianie pracodawcy ponowne badanie może być uzasadnione nawet wtedy, gdy pracownik ma wcześniejsze orzeczenie. Dokument odnosi się bowiem do ocenianych warunków pracy i konkretnego zakresu obowiązków. W razie wątpliwości jego aktualność powinien ocenić lekarz medycyny pracy.
Jak wygląda uzyskanie lub odnowienie orzeczenia?
Procedura zależy od stanowiska i decyzji lekarza. W typowej sytuacji przebiega w następujący sposób:
- Skierowanie od pracodawcy – pracodawca opisuje stanowisko, czynności i możliwe zagrożenia.
- Badania laboratoryjne – wykonuje się je wtedy, gdy są wymagane w danym przypadku lub zleci je lekarz.
- Wizyta u lekarza – lekarz medycyny pracy analizuje skierowanie, wyniki oraz stan zdrowia.
- Wydanie orzeczenia – dokument wskazuje brak przeciwwskazań albo czasowe lub trwałe przeciwwskazania do wykonywania pracy.
Koszty badań osoby zatrudnionej co do zasady finansuje pracodawca lub zleceniodawca. Pracodawca ma też obowiązek skierować pracownika na badania, jeżeli są potrzebne do oceny zdolności do wykonywania określonych obowiązków.
Czy książeczka sanepidowska nadal jest ważnym dokumentem?
„Książeczka sanepidowska” to potoczna nazwa używana do określenia badań lub orzeczenia, ale sama papierowa książeczka nie jest dokumentem rozstrzygającym o dopuszczeniu do pracy. Liczy się aktualne orzeczenie lekarskie do celów sanitarno-epidemiologicznych.
Stare wpisy w książeczce nie zastępują orzeczenia. Wyniki badań laboratoryjnych przedstawia się lekarzowi, który na ich podstawie oraz po badaniu lekarskim wydaje dokument potwierdzający brak przeciwwskazań albo wskazuje przeciwwskazania do pracy.
Nie należy więc zakładać, że dokument automatycznie traci ważność po roku lub dwóch latach. O terminie kolejnej kontroli decyduje lekarz, a przy zmianie pracy, stanowiska lub stanu zdrowia może być potrzebna ponowna ocena wcześniej.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. W razie wątpliwości dotyczących aktualności orzeczenia skonsultuj się z lekarzem medycyny pracy.
